2026 йилнинг январь ойи жаҳон автомобиль саноати учун кутилмаган, аммо қонуний геосиёсий ва иқтисодий бурилиш нуқтаси бўлди. SNE Research тадқиқот компаниясининг 9 январда эълон қилинган ҳисоботига кўра, Volkswagen концерни Хитойдан ташқаридаги глобал электромобиллар бозорида мутлақ етакчига айланди. 2025 йилнинг январь-ноябрь ойлари якунига кўра, немис гиганти 1,133 миллион дона электромобиль сотиб, ўз кўрсаткичларини ўтган йилга нисбатан 60,3 фоизга оширди. Шу билан бирга, Америка пионери ҳисобланган Tesla етказиб бериш ҳажмини 8,3 фоизга йўқотиб, 927 000 дона кўрсаткичи билан иккинчи ўринга тушиб кетди.

Tesla таназзули: Эскирган моделлар ва солиқ имтиёзлари зарбаси Tesla’нинг савдоси пасайиши унинг асосий моделларига бўлган талабнинг заифлашиши билан изоҳланмоқда. Бир пайтлар Европада энг кўп сотилган Model Y савдоси 4,8 фоизга, Model 3 эса 7,5 фоизга тушди. Премиум сегментда вазият янада ачинарли: Model S савдоси 55,2 фоизга, Model X эса 36,1 фоизга камайди. Бунга сабаб — люкс сегментдаги рақобатнинг кучайиши ва АҚШда сентябрь ойи охирида 7500 долларлик федерал солиқ имтиёзи муддатининг тугаши бўлди. Натижада, Tesla тўртинчи чоракда бор-йўғи 418 227 дона автомобиль етказиб бериб, таҳлилчилар кутганидан анча паст натижа қайд этди.

Volkswagen экспансияси: Платформалар жанги ва Европа уйғониши Volkswagen муваффақиятининг асоси MEB платформасидаги ID.4, ID.7 ва Škoda Enyaq каби моделларнинг барқарор сотуви бўлди. Шунингдек, янги PPE платформасидаги Audi A6 e-tron, Q6 e-tron ва Porsche Macan Electric моделларининг бозорга тўлиқ кириб келиши немис ишлаб чиқарувчисининг позициясини мустаҳкамлади. Хитойдан ташқаридаги бозорнинг 54,6 фоизини эгаллаган Европада савдо ҳажми 32,8 фоизга ўсиб, 3,745 миллион донага етди. Аксинча, Шимолий Америка бозори амалда турғунлик ҳолатида бўлиб, бор-йўғи 0,3 фоиз ўсиш кўрсатди.

Жанубий Корея гиганти: Hyundai ва Kia’нинг барқарор ўрни Hyundai Motor Group ўзининг учинчи поғонасини сақлаб қолиб, 566 000 дона электромобиль сотишга муваффақ бўлди, бу ўтган йилга нисбатан 12,5 фоиз кўпдир. Компаниянинг IONIQ 5 ва Kia EV3 моделлари аккумуляторли сегментдаги ўсишни таъминлаган бўлса, Hyundai Casper (Inster) EV ва Creta Electric каби янги моделлар стратегик бозорларда ижобий баҳоланди. АҚШда IONIQ 5 модели солиқ имтиёзлари тугашидан кейин тўртинчи чоракда сотувлар тушишига қарамай, йил якунига кўра 6 фоизлик ўсишни сақлаб қолди.

Муаллифлик хулосаси: Сифат ва хилма-хиллик устунлиги Tesla’нинг иккинчи йил кетма-кет савдо пасайишига дуч келиши ва Volkswagen’нинг тахтга ўтириши — бу геосиёсий энергетик ўтиш даврида анъанавий брендларнинг технологик мослашуви муваффақиятидир. Tesla’нинг бир хил ва эскирган дизайн стратегияси, рақобатчиларнинг кўп қиррали ва янги моделлари олдида енгила бошлади. 2026 йил электромобиллар бозори учун энди шунчаки «шов-шув» эмас, балки классик ишлаб чиқариш қуввати ва моделлар хилма-хиллиги ҳал қилувчи роль ўйнайдиган даврга айланди.