Норвегия — Дунё EV пойгасининг «ёлғиз пойгачиси»: Бензин даври қандай тугатилмоқда?
Сунъий интеллект хулосаси
2025 йил Норвегия автомобиль бозори учун тарихий рекордлар йили сифатида ёдда қолди. Расмий маълумотларга кўра, ўтган йили мамлакатда рўйхатга олинган янги автомобилларнинг 95,9 фоизини тўлиқ электр қувватли моделлар ташкил этди. Айниқса, декабрь ойида бу кўрсаткичнинг 98 фоизга етгани Европа Иттифоқининг 2035 йилгача ички ёнув двигателларини тақиқлаш режасидан чекинганига кескин контраст ҳосил қилади. Жами 179,549 та янги автомобиль рўйхатга олинган бўлиб, бу ўтган йилга нисбатан 40 фоизлик ўсишни англатади.
Бозорда Tesla компаниясининг ҳукмронлиги яққол сезилмоқда. Илон Маск бошчилигидаги бренд 19,1 фоизлик улуш билан кетма-кет бешинчи йил мамлакатнинг энг кўп сотилган автомобили бўлди. Хусусан, Tesla Model Y йил давомида 27,621 дона сотилиб, Норвегия тарихида бир йил ичида энг кўп сотилган модель рекордини янгилади. Шу билан бирга, Хитой автомобилларининг экспансияси ҳам жадал тус олмоқда; BYD бошчилигидаги брендлар ўз улушини 13,7 фоизга етказиб, сотувлар ҳажмини икки баравар оширишга муваффақ бўлди.
Норвегиянинг ушбу муваффақияти ортида «ширинлик ва қамчи» деб номланувчи стратегия ётибди. Норвегия EV ассоциацияси раҳбари Кристина Бу таъкидлаганидек, анъанавий ёқилғида ишловчи автомобиллар қатъий солиқ босими орқали бозордан сиқиб чиқарилмоқда. Бугунги кунда Норвегияда рўйхатга олинаётган саноқли бензинли машиналар фақат полиция ва тез ёрдам каби махсус техникалар ёки чекланган спорт автомобиллари билан чекланиб қолган.
2026 йил мамлакат бозорида янги бурилиш нуқтаси бўлиши кутилмоқда. 1 январдан бошлаб кучга кирадиган янги тартибга кўра, ҳар бир электромобиль учун 5,000 долларгача қўшилган қиймат солиғи (ҚҚС) жорий этилмоқда. Бироқ, нархи 300,000 Норвегия кронасидан паст бўлган ҳамёнбоп моделлар ушбу солиқдан озод қилинади. Бу эса бозорда ихчам ва арзон электромобилларга бўлган талабни кескин оширади. Volkswagen, Ford ва Audi каби гигантлар айнан шу сегментга мослашган янги моделларини 2026 йилда биринчи бўлиб Норвегия бозорига йўналтиришни режалаштирмоқда.