Исроилнинг Сомалиленд мустақиллигини тан олиши ва стратегик ҳамкорликни бошлаши минтақавий кучлар мувозанатини буткул ўзгартириб юборди. Ушбу келишув нафақат икки томонлама алоқаларни мустаҳкамлайди, балки Африка шохи ва Яқин Шарқдаги кўплаб геосиёсий ўйинчиларнинг манфаатларига бевосита дахл қилади.

Мисрга қарши «ёй»нинг шаклланиши ва сув хавфсизлиги

Исроилнинг бу қадами Қоҳира учун кутилмаган ва ўта оғриқли зарба бўлди. Миср ва Эфиопия ўртасидаги «Уйғониш» тўғони (GERD) бўйича низо 2025 йилда ўз чўққисига етган бир пайтда, Исроилнинг Эфиопиянинг энг яқин иттифоқчиси бўлган Сомалилендда пайдо бўлиши стратегик муҳитни ўзгартирди. Тель-Авив амалда Эфиопияга Миср блокадасидан чиқиш учун янги «ойна» яратиб берди. Қоҳира бу ҳаракатни ўз сув хавфсизлигига ва минтақадаги стратегик мавқеига тўғридан-тўғри таҳдид ҳамда Исроил томонидан «ортдан берилган зарба» сифатида талқин қилмоқда.

Туркия билан тўқнашув ва Қизил денгиз устидаги рақобат

Туркия узоқ йиллардан буён Сомалининг (Могадишо) асосий ҳарбий ва иқтисодий ҳомийси бўлиб келаётган эди. Исроилнинг Сомалилендда ўз ҳарбий ва разведка имкониятларини кенгайтириши Туркиянинг минтақадаги мутлоқ таъсирини парчалайди. Анқара Қизил денгизга кириш қисмидаги стратегик назоратини бой беришдан хавотирда ва бу борада Могадишо ҳукуматига тўлиқ бирдамлик билдириб, Исроилнинг кириб келишини ноқонуний деб ҳисобламоқда.

«Аш-Шабаб»нинг радикаллашуви ва террор хавфининг кенгайиши

Исроилнинг Сомалиленддаги ҳарбий иштироки минтақавий террорчи гуруҳлар учун янги мафкуравий «ёқилғи» вазифасини ўтамоқда. «Ал-Қоида»га алоқадор бўлган «Аш-Шабаб» гуруҳи Сомалиленд ҳудудида «сионистлар»нинг пайдо бўлишини ислом оламига таҳдид деб эълон қилди. Бунинг оқибатида нафақат Сомалиленд ичида, балки Кения ва Эфиопия каби қўшни давлатлардаги Исроил объектларига нисбатан террорчилик хавфи кескин ортди, чунки радикаллар бу ҳудудларни «босиб олинган ерлар» сифатида талқин қила бошлади.

Африка Иттифоқи ва чегаралар дахлсизлиги масаласи

Сомалиленднинг тан олиниши Африка қитъасида «Пандора қутиси»ни очиб юбориш хавфини туғдирмоқда. Африка Иттифоқи низоми мустамлакачилик давридан қолган чегаралар ўзгартирилишини қатъиян тақиқлайди. Исроилнинг бу қадами Нигериядаги Биафра, Эфиопиядаги Тиграй ёки Малидаги Азавад каби айирмачи ҳаракатларни руҳлантириб юбориши мумкин. Шу сабабли кўплаб Африка давлатлари Исроилнинг ушбу ҳаракатини қитъа хавфсизлигига таҳдид сифатида БМТ даражасида қоралади.

Эроннинг «симметрик» жавоби ва беқарорлик хавфи

Теҳрон Исроилнинг Бербера портидаги базасини ўз миллий манфаатларига жиддий хавф деб билмоқда. Эрон Ямандаги ҳусийларга кўпроқ узоқ масофали ракеталар етказиб бериш орқали Берберадаги инфратузилмани нишонга олиши мумкин. Бундан ташқари, Эрон разведка хизматлари Сомалиленд ичидаги махфий гуруҳларни фаоллаштириш орқали ушбу тан олинмаган республикани ички томондан беқарорлаштиришга уриниши эҳтимоли юқори. Хулоса қилиб айтганда, ушбу иттифоқ Исроил учун нақадар стратегик ютуқ бўлса, минтақа учун шунчалик катта хавф-хатарлар манбаи бўлиб қолмоқда.