Isroilning Somalilend mustaqilligini tan olishi va strategik hamkorlikni boshlashi mintaqaviy kuchlar muvozanatini butkul o‘zgartirib yubordi. Ushbu kelishuv nafaqat ikki tomonlama aloqalarni mustahkamlaydi, balki Afrika shoxi va Yaqin Sharqdagi ko‘plab geosiyosiy o‘yinchilarning manfaatlariga bevosita daxl qiladi.

Misrga qarshi "yoy"ning shakllanishi va suv xavfsizligi

Isroilning bu qadami Qohira uchun kutilmagan va o‘ta og‘riqli zarba bovldi. Misr va Efiopiya o‘rtasidagi "Uyg‘onish" to‘g‘oni (GERD) bo‘yicha nizo 2025-yilda o‘z cho‘qqisiga yetgan bir paytda, Isroilning Efiopiyaning eng yaqin ittifoqchisi bo‘lgan Somalilendda paydo bo‘lishi strategik muhitni o‘zgartirdi. Tel-Aviv amalda Efiopiyaga Misr blokadasidan chiqish uchun yangi "oyna" yaratib berdi. Qohira bu harakatni o‘z suv xavfsizligiga va mintaqadagi strategik mavqeiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri tahdid hamda Isroil tomonidan "ortdan berilgan zarba" sifatida talqin qilmoqda.

Turkiya bilan to‘qnashuv va Qizil dengiz ustidagi raqobat

Turkiya uzoq yillardan buyon Somalining (Mogadisho) asosiy harbiy va iqtisodiy homiysi bo‘lib kelayotgan edi. Isroilning Somalilendda o‘z harbiy va razvedka imkoniyatlarini kengaytirishi Turkiyaning mintaqadagi mutloq ta’sirini parchalaydi. Anqara Qizil dengizga kirish qismidagi strategik nazoratini boy berishdan xavotirda va bu borada Mogadisho hukumatiga to‘liq birdamlik bildirib, Isroilning kirib kelishini noqonuniy deb hisoblamoqda.

"Ash-Shabab"ning radikallashuvi va terror xavfining kengayishi

Isroilning Somalilenddagi harbiy ishtiroki mintaqaviy terrorchi guruhlar uchun yangi mafkuraviy "yoqilg‘i" vazifasini o‘tamoqda. "Al-Qoida"ga aloqador bo‘lgan "Ash-Shabab" guruhi Somalilend hududida "sionistlar"ning paydo bo‘lishini islom olamiga tahdid deb e’lon qildi. Buning oqibatida nafaqat Somalilend ichida, balki Keniya va Efiopiya kabi qo‘shni davlatlardagi Isroil obyektlariga nisbatan terrorchilik xavfi keskin ortdi, chunki radikallar bu hududlarni "bosib olingan yerlar" sifatida talqin qila boshladi.

Afrika Ittifoqi va chegaralar daxlsizligi masalasi

Somalilendning tan olinishi Afrika qit’asida "Pandora qutisi"ni ochib yuborish xavfini tug‘dirmoqda. Afrika Ittifoqi nizomi mustamlakachilik davridan qolgan chegaralar o‘zgartirilishini qat’iyan taqiqlaydi. Isroilning bu qadami Nigeriyadagi Biafra, Efiopiyadagi Tigray yoki Malidagi Azavad kabi ayirmachi harakatlarni ruhlantirib yuborishi mumkin. Shu sababli ko‘plab Afrika davlatlari Isroilning ushbu harakatini qit’a xavfsizligiga tahdid sifatida BMT darajasida qoraladi.

Eronning "simmetrik" javobi va beqarorlik xavfi

Tehron Isroilning Berbera portidagi bazasini o‘z milliy manfaatlariga jiddiy xavf deb bilmoqda. Eron Yamandagi xusiylarga ko‘proq uzoq masofali raketalar yetkazib berish orqali Berberadagi infratuzilmani nishonga olishi mumkin. Bundan tashqari, Eron razvedka xizmatlari Somalilend ichidagi maxfiy guruhlarni faollashtirish orqali ushbu tan olinmagan respublikani ichki tomondan beqarorlashtirishga urinishi ehtimoli yuqori. Xulosa qilib aytganda, ushbu ittifoq Isroil uchun naqadar strategik yutuq bo‘lsa, mintaqa uchun shunchalik katta xavf-xatarlar manbai bo‘lib qolmoqda.