Fransiya Milliy Assambleyasi vitse-spikeri Klemans Gette mamlakatning НАТО бирlashgan harbiy qo‘mondonlik tuzilmasidan chiqishi to‘g‘risidagi parlament rezolyutsiyasini rasman taqdim etdi. Ushbu tashabbus so‘nggi o‘n yilliklarda Fransiya a’zoligiga nisbatan qilingan eng jiddiy qonunchilik chaqirig‘i bo‘lib, u alyans ichidagi misli ko‘rilmagan inqiroz fonida yuzaga keldi. Inqirozning asosiy sababi — AQSH prezidenti Donald Trumpning NATO bo‘yicha ittifoqchisi bo‘lgan Daniyadan Grenlandiyani tortib olish haqidagi ochiqdan-ochiq tahdidlaridir.

"Bo‘ysunmas Fransiya" partiyasi nomidan kiritilgan rezolyutsiyada Donald Trumpning tashqi siyosati, xususan Grenlandiyaga nisbatan agressiv rejalari Fransiyaning AQSH yetakchiligidagi harbiy blokdagi rolini qayta ko‘rib chiqish uchun asosiy dalil sifatida keltirilgan. Klemans Gette o‘zining ijtimoiy tarmoqlardagi sahifasida Donald Trump va Amerika imperiyasi butun dunyoda tinchlikka tahdid solayotganini, shu sababli Fransiyaning AQSH manfaatlariga xizmat qiluvchi ushbu alyansdagi ishtiroki masalasi har qachongidan ham dolzarbroq ekanini ta’kidladi.

Vaziyatning jiddiyligi Donald Trumpning Oq uyda bergan bayonoti bilan yanada kuchaydi. AQSH prezidenti agar Daniya Grenlandiyani sotish bo‘yicha muzokaralarni rad etsa, AQSH uni "qattiq yo‘l" (hard way) bilan egallashini ma’lum qildi. Trumpning fikricha, harakatsizlik Rossiya yoki Xitoyga ushbu strategik muhim Arktika oroli ustidan nazorat o‘rnatish imkonini berishi mumkin. Daniya Bosh vaziri Mette Frederiksen esa AQSHning har qanday harbiy harakati "NATOning yakunini anglatishi" haqida keskin ogohlantirish bilan chiqdi. NATO nizomining 5-moddasiga ko‘ra, bir a’zoga hujum hammaning ustiga hujum hisoblanadi, biroq alyans a’zolarining bir-biriga hujum qilishi huquqiy boshi berk ko‘chani keltirib chiqarishi mumkin.

Ushbu inqiroz fonida Yevropaning yetti yetakchisi, jumladan Fransiya, Germaniya, Italiya, Polsha, Ispaniya va Buyuk Britaniya rahbarlari Daniyani qo‘llab-quvvatlab qo‘shma bayonot bilan chiqdilar. Ular Grenlandiya o‘z xalqiga tegishli ekanini va Arktika xavfsizligi suverenitet hamda hududiy daxlsizlik tamoyillari asosida, BMT Nizomiga muvofiq jamoaviy ravishda ta’minlanishi kerakligini ta’kidladilar. Grenlandiya parlamentidagi barcha beshta siyosiy partiya ham o‘zlarining na amerikalik, na daniyalik emas, balki "grenlandiyalik" bo‘lib qolish istagini yagona ovoz bilan e’lon qilishdi.

Garchi Gettening rezolyutsiyasi Fransiya parlamentida qanday natijaga erishishi hozircha noma’lum bo‘lsa-da, u Yevropaning alyans kelajagidan chuqur xavotirda ekanini ko‘rsatmoqda. Tarixan Fransiya 1966-yilda Sharl de Goll davrida NATO harbiy tuzilmasidan qisman chiqqan va faqat 2009-yilda to‘liq qaytgan edi. AQSH Davlat kotibi Marko Rubio kelasi hafta Daniya va Grenlandiya rasmiylari bilan uchrashuvlarni rejalashtirgan, biroq u harbiy aralashuv ehtimolini rad etishdan bosh tortgani vaziyat o‘ta qaltis ekanidan dalolat beradi.