Yevropa muzlab qoladimi? Gaz omborlaridan dahshatli xabar
AI-сводка
"Gazprom" kompaniyasi Gas Infrastructure Europe (GIE) ma'lumotlariga tayanib, 2026-yilning 1-yanvar holatiga ko‘ra Yevropa Ittifoqining eng yirik iqtisodiyotlarida gaz zaxiralari darajasi sezilarli darajada pasayganini rasman e’lon qildi. Ushbu ma’lumotlar qit’ada energetika xavfsizligi borasidagi xavotirlarni qaytadan uyg‘otib, bozor o‘yinchilarini qishning qolgan qismida jiddiy qiyinchiliklar kutayotganidan ogohlantirmoqda. Yanvar oyining ilk kunlarida Yevropa omborlarida jami 62,5 milliard kubometr gaz mavjud bo‘lib, bu umumiy sig‘imning bor-yo‘g‘i 61,6 foizini tashkil etadi.
Mintaqaning asosiy iqtisodiy yetakchilarida vaziyat turlicha bo‘lsa-da, umumiy tendensiya xavotirli tus olgan. Germaniyada gaz zaxiralari 56,1 foizgacha kamaygan bo‘lsa, Fransiyada bu ko‘rsatkich 59,1 foizni tashkil etmoqda. Eng tashvishli holat Niderlandiyada kuzatilyapti, bu yerda zaxiralar darajasi so‘nggi yillardagi eng past ko‘rsatkichlardan biriga tushib, 48,2 foizni qayd etgan. Yevropa energetika bozori uchun eng xatarli jihat zaxiralarning kamayish sur’atidir, chunki joriy ko‘rsatkichlar o‘tgan yilning shu davriga nisbatan naqd 10,7 milliard kubometrga kamdir.
Mutaxassislarning fikricha, zaxiralarning bunday jadal kamayishi qishning qolgan qismida ob-havo sharoitlariga bo‘lgan bog‘liqlikni keskin oshiradi. Germaniya kabi davlatlar fevral oyiga qadar omborlar kamida 30 foiz to‘la bo‘lishini ta’minlash bo‘yicha qat’iy talablarni o‘rnatgan bo‘lsa-da, joriy pasayish sur’ati ushbu strategik maqsadlarga erishishni qiyinlashtirishi mumkin. Bundan tashqari, 2025-yil oxirida gaz omborlarini 90 foizgacha to‘ldirish bo‘yicha Yevropa Ittifoqi qoidalarining amal qilish muddati tugashi energetika siyosatida yangi muammolar davrini boshlab berdi.
2026-yil Yevropa uchun energetik mustaqillik borasidagi haqiqiy imtihon yiliga aylanadi. Gaz zaxiralarining o‘tgan yilga nisbatan qariyb 11 milliard kubometrga kamligi qit’a iqtisodiyotini narxlarning yangi tebranishlari va qattiq sovuqlar oldida himoyasiz qoldirishi mumkin.