Omaxalik afsonaning so‘nggi ish kuni: Uorren Baffett va Berkshire Hathaway’da yangi davr
AI xulosa
2025-yilning 31-dekabr chorshanba kuni global moliya tarixiga muhrlandi: Uorren Baffett o‘zi "hayotidagi eng ahmoqona sarmoya" deb atagan bankrotlik yoqasidagi to‘qimachilik fabrikasidan qurilgan 1 trillion dollarlik ulkan imperiya — Berkshire Hathaway bosh direktori (CEO) sifatidagi so‘nggi ish kunini yakunladi. Olti o‘n yillik beqiyos boshqaruvdan so‘ng, 95 yoshli Baffett qarorlar qabul qilish tizginini o‘z vorisi Greg Abelga topshirdi. Bu shunchaki kadrlar almashinuvi emas, balki "Omaxa avliyosi" yaratgan noyob investitsiya modelining vaqt sinovidagi ilk jiddiy imtihonidir.
To‘qimachilik fabrikasidan global konglomeratgacha
Baffettning muvaffaqiyat formulasi daho darajasida oddiy, ammo ijro etishda o‘ta murakkab edi: u sug‘urta biznesidan keladigan arzon va erkin mablag‘larni (float) butun boshli kompaniyalarni sotib olish va eng istiqbolli aksiyalarga yo‘naltirishga xizmat qildirdi. Bu strategik yondashuv uning shaxsiy boyligini 150 milliard dollardan oshiribgina qolmay, aksiyadorlar uchun misli ko‘rilmagan qiymat yaratdi. Shuni ta’kidlash joizki, Baffett allaqachon 208 milliard dollarlik aksiyalarini xayriya uchun berib yuborgan va qolgan mablag‘larini ham vafotidan so‘ng xayriyaga yo‘naltirishni vasiyat qilgan. Uning iste’fosi to‘liq "nafaqa" degani emas: Baffett direktorlar kengashi raisi lavozimini saqlab qoladi, biroq u endi operatsion qarorlarga aralashmasligini qat’iy ma’lum qildi.
Greg Abel: Boshqaruv uslubidagi tub burilish
2018-yildan buyon vitse-rais bo‘lib ishlagan Greg Abel Berkshire tarkibidagi sho‘ba korxonalarni boshqarishda allaqachon o‘z "dastxati"ni qoldirdi. Baffettning mashhur "non-interference" (aralashmaslik) uslubidan farqli o‘laroq, Abel ancha tartibli, tizimli va nazoratga tayanadigan rahbar sifatida tanilgan. Baffettning ta’kidlashicha: "Bizning menejerlarimiz avtonomiyani yaxshi ko‘rishadi, lekin ular ba’zan yolg‘izlanib ham qolishadi... Men ularga erkinlik berdim, lekin Greg ham erkinlik, ham tartib beradi". Yaqinda kompaniyaning 32 ta iste’mol biznesini qo‘llab-quvvatlash uchun yangi boshqaruv bo‘g‘ini qo‘shilgani Berkshire madaniyatining professional korporativ tuzilmaga aylanayotganidan dalolatdir.
Investorlar xavotiri va 350 milliard dollarlik "urush sandig‘i"
Baffettning ketishi bozorlar tomonidan ehtiyotkorlik bilan kutib olindi. 2025-yilda Berkshire aksiyalari S&P 500 indeksidan ortda qoldi. Aksiyalar o‘zining 809,350 dollarlik cho‘qqisidan 14,4 foizga pasayib, yilni 754,800 dollar atrofida yakunladi. Hozirda investorlarni uchta savol qiynamoqda: Baffett rad etib kelgan dividendlar to‘lanadimi? Kompaniyaning 350 milliard dollardan ortiq naqd pul zaxirasi qanday yo‘naltiriladi? Aksiyalarni qayta sotib olish (buybacks) sur’ati o‘zgaradimi? 2026-yil Berkshire uchun haqiqiy imtihon bo‘ladi.