Омахалик афсонанинг сўнгги иш куни: Уоррен Баффетт ва Berkshire Hathaway’да янги давр
Сунъий интеллект хулосаси
2025 йилнинг 31 декабрь чоршанба куни глобал молия тарихига муҳрланди: Уоррен Баффетт ўзи «ҳаётидаги энг аҳмоқона сармоя» деб атаган банкрот бўлиш арафасидаги тўқимачилик фабрикасидан қурилган 1 триллион долларлик улкан империя — Berkshire Hathaway бош директори (CEO) сифатидаги сўнгги иш кунини якунлади. Олти ўн йиллик беқиёс бошқарувдан сўнг, 95 ёшли Баффетт қарорлар қабул қилиш тизгинини ўз вориси Грег Абелга топширди. Бу шунчаки оддий кадрлар алмашинуви эмас, балки «Омаха авлиёси» яратган ноёб инвестиция моделининг вақт синовидаги илк жиддий имтиҳонидир.
Тўқимачилик фабрикасидан глобал конгломератгача
Баффеттнинг муваффақият формуласи даҳо даражасида оддий, аммо ижро этишда ўта мураккаб эди: у суғурта бизнесидан келадиган арзон ва эркин маблағларни (float) бутун бошли компанияларни сотиб олиш ва энг истиқболли акцияларга йўналтиришга хизмат қилдирди. Бу стратегик ёндашув унинг шахсий бойлигини 150 миллиард доллардан оширибгина қолмай, акциядорлар учун мисли кўрилмаган қиймат яратди. Шуни алоҳида таъкидлаш жоизки, Баффетт аллақачон 208 миллиард долларлик акцияларини хайрия учун бериб юборган ва қолган барча маблағларини ҳам вафотидан сўнг фарзандлари орқали хайрияга йўналтиришни васият қилган. Унинг истеъфоси тўлиқ «нафақа» дегани эмас: Баффетт директорлар кенгаши раиси лавозимини сақлаб қолади ва Омахадаги штаб-квартирага келишда давом этади, бироқ у энди операцион қарорларга аралашмаслигини қатъий маълум қилди.
Грег Абель: Бошқарув услубидаги туб бурилиш
2018 йилдан буён суғурта бўлмаган операциялар бўйича вице-раис бўлиб ишлаган Грег Абель Berkshire таркибидаги шўъба корхоналарни бошқаришда аллақачон ўз «дастхати»ни қолдиришга улгурди. Баффеттнинг машҳур «non-interference» (аралашмаслик) ва марказлашмаган услубидан фарқли ўлароқ, Абель анча тартибли, тизимли ва назоратга таянадиган раҳбар сифатида танилган. Баффеттнинг таъкидлашича: «Бизнинг менежерларимиз автономияни яхши кўришади, лекин улар баъзан ёлғизланиб ҳам қолишади... Мен уларга эркинлик бердим, лекин Грег ҳам эркинлик, ҳам тартиб беради». Яқинда компания 32 та истеъмол маҳсулотлари ва хизмат кўрсатиш бизнесларини қўллаб-қувватлаш учун янги бошқарув бўғинини қўшди, бу эса Berkshire маданиятининг босқичма-босқич профессионал корпоратив тузилмага айланиб бораётганидан далолат беради.
Инвесторлар хавотири ва 350 миллиард долларлик «уруш сандиғи»
Баффеттнинг кетиши бозорлар томонидан эҳтиёткорлик ва бироз хавотир билан кутиб олинди. 2025 йилда Berkshire акциялари S&P 500 индексидан ортда қолди. Май ойидаги кутилмаган баёнотдан сўнг А тоифасидаги акциялар ўзининг 809,350 долларлик чўққисидан 14,4 фоизга пасайиб, йилни 754,800 доллар атрофида якунлади. Ҳозирда инвесторларни учта асосий савол қийнамоқда: Баффетт изчил равишда рад этиб келган дивидендлар тўланиши бошланадими? Компаниянинг 350 миллиард доллардан ортиқ улкан нақд пул захираси қандай йўналтирилади? Акцияларни қайта сотиб олиш (buybacks) суръати ўзгарадими?
2026 йил Berkshire учун ҳақиқий имтиҳон йили бўлади. Грег Абель Баффеттнинг 30 фоизлик овоз бериш ҳуқуқини «қалқон» сифатида ишлатиб, компаниянинг ўзига хос маданиятини сақлаб қоладими ёки Berkshire молия бозоридаги оддий, аммо йирик корпоратив ўйинчига айланиб қоладими — буни вақт кўрсатади.