Tesla «тахти» қимирламоқда: Li Auto ва Rivian янги авлод инвесторлари эътиборини қандай забт этмоқда?
Сунъий интеллект хулосаси
Электр транспорт воситалари (EV) бозорида узоқ вақт давомида мутлақ ҳукмронлик қилган Tesla Inc. эндиликда ўзининг «пионер»лик мақомини сақлаб қолиш учун жиддий курашга киришди. 2025 йил якунлари ва 2026 йил бошидаги бозор динамикаси шуни кўрсатмоқдаки, глобал инвесторлар энди нафақат гигант брендларга, балки аниқ ҳудудий стратегия ва ихтисослашган моделларга эга бўлган «тезкор» компанияларга кўпроқ қизиқиш билдирмоқда. Хусусан, Li Auto ва Rivian Automotive каби брендлар Tesla’нинг ўн йил олдинги метеоритик ўсишини эслатувчи суръатлар билан бозорга бостириб кирмоқда.
Li Auto: Хитой бозоридаги «Гибрид» муваффақият формуласи
Хитойлик ишлаб чиқарувчи Li Auto сўнгги ойларда ўз акциялари нархининг сезиларли даражада ўсишига эришди. Компаниянинг муваффақияти ортида премиум SUV сегментидаги мустаҳкам ўрин ва ўзига хос технологик ёндашув турибди. Tesla’дан фарқли ўлароқ, Li Auto фақат аккумуляторли электр воситалари (BEV) билан чекланиб қолмай, масофани узайтирувчи (range extenders) гибрид моделларни ҳам таклиф этмоқда. Бу стратегия инфратузилма чекловлари мавжуд бўлган ҳудудларда истеъмолчилар учун ҳал қилувчи омил бўлди. Натижада компаниянинг минтақавий савдоси йиллик 40% лик ўсишни қайд этди. Инвесторлар учун Li Auto — бу Хитойнинг мураккаб бозорига энг мослашган технологик платформадир.
Rivian: «Саргузашт» сегментидаги янги Tesla
Агар Li Auto Осиё бозорида Tesla’га босим ўтказаётган бўлса, Rivian Automotive АҚШнинг ички бозорида Tesla’нинг «соф EV» сифатидаги ўрнига даъвогарлик қилмоқда. Rivian траекторияси Tesla’нинг 2010 йиллардаги муваффақиятли йўлини ёдга солади: у тор доирадаги ишлаб чиқарувчидан оммавий бозор етакчисига айланмоқда. Компания Amazon билан стратегик ҳамкорликни йўлга қўйган ва унинг R1T пикапи йўлтанламаслик қобилияти бўйича Cybertruck моделидан ўзиб кетмоқда. Rivian акциялари сўнгги чоракда ишлаб чиқариш ҳажмининг ошиши фонида 50% дан кўпроққа қимматлашди, бу эса инвесторларнинг ишончини қайтарди.
Tesla: EV’дан Сунъий Интеллект ва Робототехникага стратегик бурилиш
Tesla’нинг ўзи ҳам рақобат қаршисида қўл қовуштириб ўтиргани йўқ, бироқ унинг стратегияси тубдан эволюцияга учради. Компания капиталлашуви $1.6\ \text{триллион}$ долларга етган бўлса-да, бу ўсиш драйвери энди фақат автомобиль сотиш эмас, балки сунъий интеллект ва энергия сақлаш лойиҳаларидир. Илон Маск бошчилигидаги компания тўлиқ автоном ҳайдаш (FSD) ва Optimus роботларига устуворлик бермоқда. Бироқ, Tesla’нинг АҚШ бозоридаги улуши 50% дан пастга тушгани инвесторлар учун жиддий сигналдир.